Wysokość świadczenia alimentacyjnego rodziców względem dziecka

family-1466262_1920Obowiązek alimentacyjny ciąży w mniejszym lub większym stopniu na każdym członku rodziny. W największym skrócie polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Warto zaznaczyć, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Kluczowym dla ustalenia jaka wartość świadczonych alimentów stanowi odpowiednią kwotę pieniężną jest pojęcie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, które winny być dostosowane do wielu zmiennych czynników: płci, wieku, wykształcenia, stanu zdrowia uprawnionego. W żadnym wypadku nie można tego ograniczać jedynie do podstawowych potrzeb takich jak np. żywność czy odzież. Zobowiązany powinien dostarczyć uprawnionemu środki do zaspokojenia potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia) jak i duchowych (kulturalnych), a także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku (por. tezę IV uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. w sprawie o sygnaturze akt III CZP 91/86).

Zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka powinien być ustalony w ten sposób, aby w razie ich zaspokojenia stopa życiowa dziecka była taka sama jak stopa życiowa rodziców (tzw. zasada równej stopy życiowej). W związku z tym rodzice w żadnym razie nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie może się utrzymać samodzielnie, powołując się jedynie na fakt, że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Rodzice muszą bowiem podzielić się z dzieckiem nawet w przypadku uzyskiwania najmniejszych dochodów. Nie chodzi tu o mechaniczny podział osiąganych przez rodziców dochodów, lecz o zbliżone z rodzicami zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb dzieci, przy uwzględnieniu ich wieku, stanu zdrowia, kierunku szkolenia oraz innych indywidualnych okoliczności. Pewna opieszałość w łożeniu alimentów powoduje, iż potrzeby uprawnionego – z braku należnych świadczeń alimentacyjnych (z baraku środków pieniężnych) są zaspokajane w mniejszym zakresie, że jego stopa życiowa jest niższa niż byłaby wówczas, gdyby zobowiązany do alimentacji wypełniał swój obowiązek. Taki stan nie może mieć wiążącego znaczenia dla oceny uzasadnionych potrzeb dzieci, które w założeniu prawidłowego wypełniania obowiązku alimentacyjnego powinny być większe (por. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 maja 1998 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt I CKN 284/98).

Drugą niezwykle ważną przesłanką, która wyznacza zakres obowiązku alimentacyjnego, są możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego. Należy przez to rozumieć nie jedynie faktycznie osiągane dochody, ale również te, które strona jest w stanie osiągnąć przy pełnym wykorzystaniu swoich sił oraz zdolności umysłowych, a także dobrego stanu zdrowia. Wiążące są obiektywne możliwości zarobkowania, nie tylko oficjalnie wykazywana wysokość dochodu.

Zasadne jest oparcie się na możliwościach zarobkowych zobowiązanego, a nie tylko na jego aktualnych zarobkach. Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeśli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił i umiejętności zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 16 maja 1975 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt III CRN 48/75).

Ustalając zatem wysokość oraz zakres świadczenia alimentacyjnego należy brać pod uwagę zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego, a nie jego realne dochody. Ocena możliwości zarobkowej nie może także wyrażać się w wymaganiu aktywizacji działalności zarobkowej z uszczerbkiem dla zdrowia zobowiązanego.

Czy świadczenie obowiązku alimentacyjnego jest bezwzględnie wiążące? Rodzice mogą być zwolnieni od świadczeń alimentacyjnych w stosunku do dziecka jedynie w przypadku, gdy dziecko posiada swój własny majątek, a dochody z niego wystarczają na pełne pokrycie kosztów zarówno jego utrzymania, jak i wychowania. W pozostałych sytuacjach na rodzicach ciąży stanowczy obowiązek utrzymania dziecka, ograniczony jedynie ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi co wynika z przepisu art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W razie konieczności ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego bądź innego rodzaju porady prawnej, zapraszamy do nawiązania współpracy z Kancelarią poprzez zakładkę kontakt.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

%d bloggers like this: