Prawo Rodzinne – uznanie ojcostwa

 

people-2585733_960_720Aktualnie (poza zmianą nazwy – dawniej uznanie dziecka) uproszczono znacznie instytucję uznania ojcostwa, bowiem w zmienionych przepisach mowa o tym, że aktu uznania dokonać może oświadczeniem woli złożonym przed podmiotem uprawnionym do odbioru takiego oświadczenia, co najmniej 16-letni ojciec dziecka przy potwierdzeniu jego ojcostwa oświadczeniem woli co najmniej 16-letniej matki tego dziecka. Oczywiście jest skuteczne jak wcześniej nie ustalono sądowego ojcostwa i wcześniej nie działało domniemanie z art. 62 k.r.o.

Uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna. Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa, jeżeli uznanie jest niedopuszczalne albo gdy powziął wątpliwość co do pochodzenia dziecka. Uznanie ojcostwa może nastąpić także przed sądem opiekuńczym, a za granicą również przed polskim konsulem lub osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula, jeżeli uznanie dotyczy dziecka, którego oboje rodzice albo jedno z nich są obywatelami polskimi.

W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu matki dziecka lub mężczyzny, od którego dziecko pochodzi, oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa może zostać zaprotokołowane przez notariusza albo złożone do protokołu wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy.

Warto wskazać, iż można uznać ojcostwo przed urodzeniem się dziecka już poczętego. Jeżeli dziecko urodziło się po zawarciu przez matkę małżeństwa z innym mężczyzną niż ten, który uznał ojcostwo, domniemania tzw. ojcostwa męża matki nie stosuje się.

Uznanie ojcostwa następuje również z dniem urodzenia się dziecka także wtedy, gdy przed przeniesieniem do organizmu kobiety komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy albo zarodka powstałego z komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy albo z dawstwa zarodka mężczyzna oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że będzie ojcem dziecka, które urodzi się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji z zastosowaniem tych komórek albo tego zarodka, a kobieta ta potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka będzie ten mężczyzna. Oświadczenia są skuteczne, jeżeli dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji w ciągu dwóch lat od dnia złożenia oświadczenia przez mężczyznę. Jeżeli dziecko urodziło się po zawarciu przez matkę małżeństwa z innym mężczyzną niż ten, który uznał ojcostwo, domniemania tzw. ojcostwa męża matki nie stosuje się.

Należy pamiętać, iż uznanie ojcostwa nie może nastąpić po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności.  Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, uznanie ojcostwa może nastąpić w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym mężczyzna składający oświadczenie o uznaniu dowiedział się o śmierci dziecka, nie później jednak niż do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.

POWÓDZTWO O USTALENIE OJCOSTWA

Jedynym sposobem formułowanym wprost w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym zniweczenia dokonanego uznania jest ustalenie bezskuteczności tego uznania w postępowaniu sądowym wskutek udowodnienia, że dziecko nie pochodzi biologicznie od mężczyzny, który je uznał. Uznanie jest aktualnie niedopuszczalne w okresie, kiedy toczy się sądowy spór o ustalenie ojcostwa. Mężczyzna, który uznał ojcostwo, może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. W razie uznania ojcostwa przed urodzeniem się dziecka już poczętego bieg tego terminu nie może rozpocząć się przed urodzeniem się dziecka. Po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa nie może być wytoczone ani przez matkę dziecka, ani przez mężczyznę, który uznał ojcostwo.

Dziecko może żądać ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa, jeżeli uznający mężczyzna nie jest jego ojcem. Z żądaniem tym dziecko może wystąpić po dojściu do pełnoletności, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od jej osiągnięcia. W sytuacji, w której nie doszło do uznania ani nie działa domniemanie z art. 62 k.r.o. to ustalenie ojcostwa może nastąpić z powództwa matki biologicznego ojca dziecka lub samego dziecka (a także prokuratora, przy czym sąd ustala ojcostwo wyłącznie w odniesieniu do mężczyzny względem którego zostanie wykazane (w praktyce wystarcza najczęściej uprawdopodobnienie), że obcował on z matką dziecka między 181 dniem a 300 dniem licząc wstecz od daty urodzenia dziecka. Chodzi o domniemanie wskazujące na mężczyznę jako potencjalnego ojca – dopiero w 2004 r. pod wpływem licznych postulatów doktryny ustawodawca dopuścił także mężczyznę, który uważał że to jest jego dziecko.

SPOSOBY OBRONY STRONY POZWANEJ W TEGO TYPU SPRAWACH

Pozwany może się bronić na 3 sposoby:

1)  pozwany może obalić nieistnienie faktu od którego istnienie tego domniemania. Wówczas wykazuje że nie doszło do obcowania płciowego, więc nie może być ojcem tego dziecka.

2) Postawienie zarzutu plurium concunbentium. Chodzi o zarzut, który stawia mężczyzna wskazując, że obcował z matką dziecka, ale jednocześnie obcował z nią również inny mężczyzna. Należy wówczas wykazać, że bardziej prawdopodobne, że ów drugi mężczyzna jest ojcem dziecka. Natomiast aktualnie ten zarzut ma mniejsze znaczenie, z uwagi na możliwość skorzystania z badań DNA.

3) Wykorzystanie różnych dowodów biologicznych, z których pierwszorzędne znaczenie ma obecnie dowód z polimorfizmu DNA działający nie tylko w kierunku wykluczenia ojcostwa jak i inne dowody, ale i pozytywnego ustalenia pochodzenia dziecka.

Osoby zainteresowane uzyskaniem pomocy w sprawie ustalenia ojcostwa bądź w sprawach analogicznych zachęcamy do kontaktu z Kancelarią za pomocą zakładki Kontakt.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

%d bloggers like this: