Stres pracownika a wypadek przy pracy

hustle-and-bustle-1738072_1920Żyjemy w czasach nieustającego napięcia i ciągłej pogoni za wyznaczonymi celami. Przyspieszenie życia widoczne jest najbardziej w sferze pracy, a nadmierne obciążenie obowiązkami w oczywisty sposób prowadzi do wzrostu poziomu stresu, często ponad wszelkie dopuszczalne normy. Lekarze dowiedli zaś, że obecny stale i codziennie stres jest główną przyczyną wielu chorób i schorzeń. Czy zatem stres może być przyczyną stwierdzenia wypadku przy pracy?

Idąc z duchem czasu i coraz szybszym tempem życia, Sąd Najwyższy stwierdził, że uszczerbek na zdrowiu pracownika spowodowany czynnikiem samoistnym może stanowić wypadek przy pracy, jeżeli został wywołany nadmiernym w okolicznościach danego wypadku wysiłkiem lub stresem. W szczególności, fakt występowania u pracownika schorzeń samoistnych nie wyklucza uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, jeśli w środowisku pracy zaistniały czynniki przyspieszające bądź pogłębiające proces chorobowy. Generalnie wykonywanie zwykłych czynności (normalny wysiłek, normalne przeżycia psychiczne) przez pracownika nie może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy. W przypadku przeżyć psychicznych, ujmowanych w kategoriach czynników przyspieszających proces chorobowy i w rezultacie będących współprzyczyną zdarzenia, w judykaturze akcentuje się pewną typowość zjawisk stresogennych związanych z realizacją obowiązków pracowniczych, a w niektórych zawodach wręcz stanowiących ich cechę charakterystyczną. Dlatego też tylko w razie wyjątkowo dużego nawarstwienia się niekorzystnych dla poszkodowanego okoliczności, przekraczających przeciętne normy wrażliwości psychicznej człowieka i wywołujących silne, negatywne emocje, można upatrywać w tych zjawiskach zewnętrznej przyczyny zdarzenia. Tak np. Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt: I UK 236/15. Stres, tj. negatywne przeżycia wewnętrzne w postaci emocji o znacznym nasileniu, które wywołują niekorzystne skutki w organizmie pracownika, może być uznany za przyczynę lub współprzyczynę sprawczą wypadku przy pracy wtedy, gdy jest następstwem rażąco nietypowych, nadzwyczajnych okoliczności zaistniałych w czasie i w miejscu pracy, wykraczających poza normę, którą przeciętny organizm ludzki może znieść bez istotnego uszczerbku na zdrowiu.

Co równie istotne, wskazane wyżej poglądy odnoszą się nie tylko do pracowników, ale również do przedsiębiorców osobiście prowadzących swoją działalność gospodarczą. Jak wskazał chociażby Sąd Apelacyjny w Białymstoku w drodze wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn.  III AUa 248/00, stres psychiczny i emocje o znacznym nasileniu związane z wykonywaną działalnością gospodarczą stanowią przesłanki prawne wypadku przy prowadzeniu tej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10.12.1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin.

Pamiętać należy jednakże, że prezentowane wyżej poglądy, mimo że dominujące, nie są jedynymi, a obecne są również poglądy całkowicie odmienne, jak chociażby treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 07 .10.2015 r., sygn. akt: II UK 362/14. Zgodnie z powyższym z punktu widzenia kwalifikacji wypadku przy pracy nie można traktować stresu jako jego wyłącznej przyczyny zewnętrznej. Przyczyna wypadku występuje najczęściej w bodźcach stresujących w zbiegu z innymi przyczynami, w tym także samoistnymi. Stres związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych jest cechą tych obowiązków i jako taki nie może być uznany za zewnętrzną przyczynę wypadku, chyba że jego gwałtowny charakter jest wynikiem nietypowych warunków pracy. Nadto wskazano również, że stres związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych jest cechą tych obowiązków i nie może być uznany za przyczynę zewnętrzną zawału serca (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chyba że jego gwałtowny charakter jest wynikiem rażąco nietypowych warunków pracy.

Tym samym pamiętać należy, ze choć dominujące jest stanowisko przychylne poszkodowanemu pracownikowi, to nieumiejętne prowadzenie sprawy i brak reakcji na zgłaszane odmienne tezy w tym zakresie, mogą doprowadzić do niekorzystnego dla pracownika rozstrzygnięcia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

%d bloggers like this: